Over alles behalve design

Abonneren op feed Over alles behalve design
arthouse, classics, cult, Hollywood, music
Bijgewerkt: 2 min 36 sec geleden

Lockdown Filmquiz #14

do, 02/25/2021 - 19:59

Volgende week plaats ik op deze site de allerlaatste aflevering van de Lockdown Filmquiz. Eigenlijk zou vandaag de laatste keer zijn, maar ik hield afgelopen weekend na het monteren van deze aflevering twintig ongebruikte fragmenten over, genoeg voor een extra quiz. De twee laatste quizzen vormen een tweeluik.

Lockdown Filmquiz #14 bestaat uit 21 filmfragmenten. Je hoeft deze keer alleen maar de filmtitels te raden. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 28 februari 2021, 23:59 uur.

Doe de autogordels om, klik op onderstaande video en raad zoveel mogelijk films. Veel plezier en succes!

Lockdown Filmquiz #13

do, 02/18/2021 - 19:59

Vandaag kun je meedoen met een sportieve aflevering van de Lockdown Filmquiz. Het oorspronkelijke idee was om een bal rond te laten gaan van de ene film naar de andere en te eindigen met ballonnen. Het verhaal nam tijdens het maken van de quiz echter een andere, onverwachte wending. Het lijkt me geen moeilijke quiz, dus er kunnen veel punten worden gescoord.

Lockdown Filmquiz #13 heeft weer een vertrouwd formaat. Onderstaande video bevat een montage van 20 genummerde filmfragmenten. Van elk fragment hoef je enkel de titel te noteren. Er is dit keer geen extra vraag. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 21 februari 2021, 23:59 uur.

Trek je sporttenue aan, klik op de video en raad zoveel mogelijk films. Veel succes!

Lockdown Filmquiz #12

do, 02/11/2021 - 19:59

De fragmenten in Lockdown Filmquiz #12 hebben onbedoeld de vorm gekregen van brievenbussen en grote postzegels. Gelukkig past dat goed bij het thema van deze aflevering.

Lockdown Filmquiz #12 bestaat uit 20 filmfragmenten binnen 5 minuten en 9 seconden. Raad van elke fragment de filmtitel. Er zijn extra punten te verdienen voor de namen van popmuzikanten die in enkele fragmenten duidelijk in beeld komen. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 14 februari 2021, 23:59 uur.

Klik op de onderstaande video en raad zoveel mogelijk films. Veel plezier en succes!

Symbolen en metaforen in Mogul Mowgli, Ammonite en Pieces Of A Woman

wo, 02/10/2021 - 16:41

In de recente films Mogul Mowgli, Ammonite en Pieces Of A Woman ontkom je niet aan het gebruik van symbolische beeldtaal. Soms is de symboliek opzichtig en storend. Op z’n best is het nauwelijks zichtbaar en valt het pas op tijdens een tweede kijkbeurt.

Hoe moeten we de fysieke aandoening interpreteren van Zed (Riz Ahmed) in het Britse drama Mogul Mowgli (Bassam Tariq, 2020)? De Brits/Pakistaanse rapper wordt vlak voor een belangrijke tournee getroffen door verlammingsverschijnselen. Hij belandt in het ziekenhuis en dreigt door een langdurige revalidatie zijn definitieve doorbraak te verspelen. De verlamming lijkt vooral een reactie op de confrontatie van Zed met zijn Pakistaanse achtergrond.

Riz Ahmed in Mogul Mowgli

De rapper bereidt zich in zijn ouderlijk huis voor op de tournee. Vader had liever gezien dat zoonlief hem had bijgestaan in zijn restaurant in plaats van het ambiëren van een muziekcarrière. Zed probeerde als tiener zijn Pakistaanse afkomst te wissen door eigen muziek op te nemen op een cassette waar traditionele Pakistaanse muziek op stond. Hij luistert de cassette in een nostalgische bui terug en hoort na zijn eigen nummer nog een restant traditionele muziek van een zanger met een ritueel masker op. Het beluisteren brengt een jeugdherinnering naar boven aan een chaotische muziekavond in het restaurant van vader met een optreden van een gemaskerde zanger. De mysterieuze man is een terugkerende nachtmerrieverschijning in Mogul Mowgli. Zed wordt geplaagd door demonen uit het verleden. Zijn verlamming staat symbool voor een mentale staat.

De fossielen waar Mary (Kate Winslet) op jaagt in Ammonite (Francis Lee, 2020) hebben ook een symbolische functie. Mary kun je beschouwen als een fossiel dat opgegraven moet worden. Ze woont met moeder Molly (Gemma Jones) in een slaperig Brits kustplaatsje. Hun lage positie op de sociale ladder leidt tot een geïsoleerd leven. Mary heeft bovengemiddelde kennis van fossielen, maar krijgt als vrouw niet de wetenschappelijke waardering en positie die ze verdient. Haar leven staat ook stil, omdat ze als lesbienne halverwege de negentiende eeuw moeite heeft om een relatie aan te gaan met een andere vrouw. Haar leven zit onwrikbaar vast. Het onverwachte verblijf van de rijke Charlotte (Saoirse Ronan) lijkt daar verandering in te brengen.

Saoirse Ronan en Kate Winslet in Ammonite

Ammonite heeft soms last van opzichtige symboliek. Moeder Molly heeft meerdere kinderen verloren in haar leven. Ze eert hun zieltjes door dagelijks porseleinen beeldjes schoon te poetsen. Dat symbolische ritueel vonden de filmmakers niet voldoende en dus moet Molly ook een gekookt ei weggooien wanneer ze bij het ontbijt een dood kuiken onder de eierschaal aantreft.

Het gebruik van symbolen en filmische metaforen kan zichtbaar maken wat in een personage omgaat. Zo hoeft het personage zijn of haar innerlijke strubbelingen niet in (te veel) woorden uit te drukken. Martha (Vanessa Kirby) laat in Pieces Of A Woman (Kornél Mundruczó, 2020) haar vertrouwen in de toekomst blijken door zaadjes te planten. De symboliek is weinig subtiel, wat ook geldt voor bruggenbouwer Sean (Shia LaBeouf), de echtgenoot van Martha, die na de miskraam van hun eerste kind geen brug meer kan bouwen, zowel letterlijk als in de relatie.

Molly Parker en Vanessa Kirby in Pieces Of A Woman

De sterkste, bijna onzichtbare visuele symboliek in Pieces Of A Woman is tijdens de indrukwekkende openingsscène. We zijn 22 minuten getuige van de geboorte van het eerste kind. Het merendeel van die minuten volgt de camera zonder onderbreking door montage het echtpaar in de ruimtes van hun huis. De kijker kan net als de personages niet ontsnappen aan de situatie en maakt alle tergend lange secondes mee. We zien de toenemende paniek in de ogen van vroedvrouw Eva (Molly Parker) en weten dat de bevalling slecht kan aflopen. Aan het eind van de lange scène horen we de sirene van de ziekenwagen. Sean rent in grote paniek naar de voordeur. Voordat hij de deur opent, verspringt het beeld en heeft in de camerabeweging een montage plaatsgevonden. Die montage heeft een symbolische waarde. Op het moment dat de scène verspringt, en nog voordat de deur is geopend, de ziekenbroeders zijn gearriveerd en de openingstitels in beeld komen, weten we dat het kind is overleden. Waar de film is gebroken, is ook een pril leven afgebroken.

Lockdown Filmquiz #11

do, 02/04/2021 - 19:59

Lockdown Filmquiz #11 is een film- en popquiz ineen en dus een leuke uitdaging voor zowel filmfanaten als muziekkenners.

De filmquiz bestaat uit een montage van 25 filmfragmenten. Je kunt punten scoren door van elk genummerd fragment (1) de filmtitel te raden en (2) de naam van de band die geheel of gedeeltelijk in beeld komt. Het kan een bestaande band zijn, een fictieve band of een bestaande band die door acteurs wordt nagespeeld. In twee fragmenten komen twee bands in beeld. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 7 februari, 23:59 uur.

Zet je speakers op 11, klik op onderstaande video en raad zoveel mogelijk films en bands. Veel succes!

Lockdown Filmquiz #10

do, 01/28/2021 - 19:58

Lockdown Filmquiz #10 brengt je ondanks de avondklok toch in de buitenlucht. Het is een ronde met weidse horizonten en enkele loslopende beren.

De quiz bestaat vandaag uit 25 filmfragmenten, begeleid door ernstige filmmuziek en voorzien van gastcommentaar. Probeer zo snel mogelijk alle filmtitels te raden. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Je krijgt een extra punt als je weet uit welke documentaire de muziek afkomstig is die tot aan 4:50 is te horen. Er is nog een extra punt te verdienen voor de titel van de documentaire waar de commentaarstem uit afkomstig is. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 31 januari 2020, 23:59 uur.

Klik op de video, ontdek hoeveel films je herkent en pas op voor de beren. Succes!

Letterboxd

za, 01/23/2021 - 17:24

Letterboxd is een handig internetplatform voor het bijhouden van de films die ik wekelijks zie. De website stuurt na afloop van het jaar een automatisch mailtje waarin onder meer is te lezen van welke acteur en regisseur in het voorbije jaar de meeste films zijn bekeken. De uitkomst is niet in alle gevallen te voorspellen, zeker wat betreft acteurs en actrices.

Letterboxd is zowel een database als een sociaal medium. De site geeft inzicht in het kijkgedrag van de vrienden, bekenden en andere cinefielen die ik volg. Waarderingscijfers en recensies bepalen regelmatig mijn eigen kijkgedrag. Dagelijks tref ik in de tijdlijn intrigerende titels waar ik nog nooit van had gehoord. Soms betreft dat korte films die eenvoudig zijn op te sporen op YouTube of Vimeo. Ook bekende recensenten en een enkele filmmaker zijn op Letterboxd actief. Regisseur Sean Baker (o.a. The Florida Project) is een van de populairste gebruikers. Hij is liefhebber van cultfilms. Voordat je het weet zit je naar aanleiding van Bakers enthousiasme te kijken naar een bizarre film als 3615 Code Père Noël a.k.a. Game Over uit 1989, een Franse film over een als kerstman verklede psychopaat die een jochie belaagt in een afgelegen landhuis.

Van de fanatiekelingen op Letterboxd is PUNQ uit Noorwegen vermeldenswaardig. 2020 was het negende achtereenvolgende jaar dat hij binnen een kalenderjaar meer films zag dan de recordhouder in het Guinness Book Of Records. PUNQs teller staat op moment van schrijven op 28.712. Hij schrijft ook van alle films een korte recensie. Waar haalt deze gezinsman de tijd toch vandaan? Allison M. uit Los Angeles heeft tot nu toe 20.445 films gezien. Haar recensies zijn vermaard vanwege de toegevoegde vegan alerts. De manier waarop dieren worden behandeld en soms mishandeld, bepalen haar waardering voor de film. Klassieker Apocalypse Now krijgt van Allison niet meer dan anderhalve ster. Haar recensie is kort en bondig: I just found out (June 2020) that a real water buffalo died in the making of this film. Excuses were made, but I find it unacceptable that a creature’s life was not valued.

Aan het eind van het jaar zet Letterboxd alle kijkstatistieken op een rijtje. Mensen met een betaald account krijgen uitgebreid te zien hoe hun filmjaar is verlopen. Wie zoals ik een gratis account heeft, krijgt jaarlijks niet meer dan een overzicht van de meest bekeken acteurs en regisseurs. Dat levert al genoeg verrassende inzichten op. Ik had in 2015 niet zelf kunnen bedenken dat acteur John C. Reilly bovenaan zou staan. Koji Yamamura was dat jaar de meest bekeken regisseur en dat kan kloppen, want van hem had ik een dvd-box met meerdere korte animatiefilms aangeschaft.

2018

John Ford stond in 2018 bovenaan en ook dat was geen verrassing, omdat ik van deze regisseur met gemengd genoegen nog een laatste reeks films had doorgenomen. Volgens Letterboxd had ik ook veel films gezien met acteur Artur Barciś. Eerlijk gezegd ging bij die naam geen enkele bel rinkelen. De bijgaande foto toonde een onbekend ogende, oudere man. Toch was ook zijn vermelding volkomen logisch, want ik had in 2018 de Blu-ray van Krzysztof Kieslowski’s Dekalog (1989) gekocht en in die tiendelige serie keert de jonge Barciś meermaals terug als de mysterieuze en zwijgende naamloze man.

2019

In 2019 werd ik via een recensie op Letterboxd geattendeerd op Out Of The Blue (1980). Ik bestelde een prima dvd-uitgave uit Duitsland en besloot een poging te doen het hele oeuvre van hoofdrolspeelster Linda Manz te bekijken, inclusief films die ik al eerder had gezien. Geen wonder dat Manz dat jaar de meest bekeken actrice was. Van Nederlandse regisseur George Sluizer kocht ik in 2019 een uitgebreide verzamelbox met documentaires en speelfilms, inclusief Dark Blood (2012), de film die jarenlang onafgemaakt op de plank had gelegen na de plotselinge dood van hoofdrolspeler River Phoenix. Na het zien van alle Sluizer-films moest ik concluderen dat het magnifieke Spoorloos (1988) een toevalstreffer is geweest.

2020

De grote Letterboxd-verrassing van 2020 is Martin Scorsese. De verschijning van zijn naam in de statistieken is op zich niet zo vreemd, want vorig jaar verscheen via Criterion een verzameling met vroeg werk, inclusief American Boy: A Profile of – Steven Prince, een korte documentaire uit 1978 die om een of andere reden tot dan toe aan mijn aandacht was ontsnapt. Het verrassende van Martin Scorsese in mijn Letterboxd-overzicht is zijn vermelding als meest bekeken acteur. Dat is verklaarbaar, want de regisseur komt meerdere keren in beeld in zijn eigen documentaires. Scorsese moest als regisseur in mijn Letterboxd-overzicht van 2020 zijn meerdere erkennen in Bill Morrison. Deze Amerikaanse filmkunstenaar maakt intrigerende bewegende schilderijen met behulp van door tijd aangetaste filmbeelden, zoals in de films Decasia (2002) en Dawson City: Frozen Time (2016). Net als bij de eerder genoemde filmmakers had ik van de filmmaker verzameld werk in huis gehaald (de BFI-uitgave Bill Morrison: Selected Works 1996-2014) en daarom is het logisch hem genoemd te zien als regisseur van wie ik het afgelopen jaar het meeste heb bekeken. De kans is heel klein dat ik na de Brexit nog een box uit Groot-Brittannië ga aanschaffen. Ik ben benieuwd welke invloed dat gaat hebben in het overzicht van 2021.

Lockdown Filmquiz #9

do, 01/21/2021 - 19:59

Het vooruitzicht op de instelling van een avondklok stemt niet bepaald vrolijk. Om het leed ietwat te verzachten, verblijd ik je met aflevering 9 van de Lockdown Filmquiz.

Lockdown Filmquiz #9 is een opbeurende aflevering geworden met een dansbaar lied, veel herkenbare fragmenten en slechts een paar hersenkrakers.

De quiz bestaat vandaag uit dertig filmfragmenten die binnen vier minuten en vijftien seconden aan je voorbijtrekken. De opdracht is nog steeds simpel: probeer zo snel mogelijk alle filmtitels te raden. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 24 januari, 23:59 uur.

Schuif de meubels aan de kant, klik op onderstaande video en bekijk hoeveel films je herkent. Veel plezier en succes!

Lockdown Filmquiz #8

do, 01/14/2021 - 20:00

Lockdown Filmquiz #8 is voor de verandering weer een collage van filmfragmenten rondom een thema. Deze aflevering is makkelijker dan die van vorige week, dus ik verwacht maximale scores.

De quiz van vandaag bestaat uit twintig fragmenten binnen drie minuten en achttien seconden. De opdracht is eenvoudig: probeer zo snel mogelijk alle filmtitels te raden en stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. Elk goed antwoord levert 1 punt op. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 17 januari 2021, 23.59 uur.

Klik op de onderstaande video en zie hoeveel films je herkent.

Lockdown Filmquiz #7

do, 01/07/2021 - 19:59

De huidige lockdown gaat vrijwel zeker verlengd worden. De Lockdown Filmquiz krijgt om die reden meer dan de vier nieuwe edities die ik had gepland. Vandaag staat editie nummer zeven op het programma.

Lockdown Filmquiz #7 ziet er iets anders uit dan de vorige twee edities. Geen collage dit keer, maar vijftien losse geluidsfragmenten waarin telkens één acteur of actrice centraal staat. Terwijl je het fragment hoort, zie je een deel van een poster die hoort bij een andere film met dezelfde acteur of actrice. Noteer (1) de naam van de persoon die je hoort, (2) de film waar het fragment uit afkomstig is en (3) de titel van de film die bij de poster hoort. Tussen de posters zit één televisieserie. Bij fragment 9 gaat het om de stem van de actrice.

Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. Elk goede antwoord levert 1 punt op. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, enzovoort. De deadline is zondag 10 januari, 23.59 uur.

Zet de computerspeakers iets harder, bekijk de onderstaande video en doe mee!

Terugblik 2020: Film & Muziek

do, 12/31/2020 - 14:53
Relaxer

Dit jaaroverzicht is vooral een raar overzicht. Vanwege het noodgedwongen huisarrest ging ik zelden op stap. Voorbij waren de wekelijkse uurtjes die ik normaal gesproken doorbreng in de platenzaak. Ik heb in totaal niet meer dan drie concerten bijgewoond. De thuisbioscoop was de veiligste plek en daar heb ik gelukkig ook veel moois kunnen zien. De jaarlijkse terugblik is zoals gebruikelijk opgesplitst in rubrieken met hier en daar een toelichting.

Thuisbioscoop (alfabetisch)

In dit lijstje beperk ik me tot recente films die ik voor het merendeel uit Duitsland, Frankrijk, VK of VS op Blu-ray heb laten overkomen. De genoemde titels zijn aan de Nederlandse bioscopen voorbij gegaan ondanks lovende woorden in de buitenlandse filmpers. Uitzondering is La Flor. Deze Argentijnse mix van genres werd in EYE vertoond, maar had ik daar overgeslagen vanwege de meer dan dertien uur lange speelduur. Tot mijn verrassing en vreugde was La Flor tijdelijk gratis te streamen via IFFR en was ik drie avonden zoet. Als films heel lang duren en opgesplitst bekeken kunnen worden, zie ik ze sowieso liever thuis, zoals het wonderlijke, bitterzoet komische tweeluik A Bread Factory, een film over een klein kunstencentrum dat vanwege een commerciële concurrent dreigt te verdwijnen. Het onsmakelijke Relaxer was niet per se een artistiek hoogtepunt in 2020, maar vanwege het opgesloten hoofdpersonage wel heel toepasselijk om tijdens de lockdown te bekijken. Verhoogde verzendkosten maakten het dit jaar zeer onaantrekkelijk om nog langer bestellingen te doen uit de VS. Of ik in 2021 vanwege de Brexit nog steeds films uit het VK blijf kopen, is vanwege te verwachten langere wachttijden en mogelijke invoerbelasting nog maar de vraag.

Ich war zuhause, aber… Heruitgaven (alfabetisch) Documentaires

Acht jaar na The Act Of Killing wordt rollenspel nog steeds regelmatig ingezet bij documentaires. EOdocs (co)produceerde dit jaar maar liefst drie varianten. Bij Lamentations Of Judas en The Death Of Antonio Sánchez Lomas bleek het rollenspel een geforceerde gimmick om emoties en/of bekentenissen op te roepen bij ooggetuigen, nazaten en oorlogsmisdadigers. The Mole Agent werd pas de moeite waard toen de bejaarde Sergio Chamy niet langer meer deed alsof hij een spion was. Het meest geslaagde rollenspel was dat van Leyla de Muynck in Drama Girl, gewoonweg omdat ze zichzelf bleef. Uiteindelijk maakte de onopgesmukte registratie van de gruwelijke realiteit in For Sama (de destructie van Syrië door de ogen van een jonge moeder) en Collective (corruptie gaat over lijken in Roemenië) de meeste indruk.

  1. For Sama
  2. Collective
  3. Aquarela
  4. Max Richter’s Sleep
  5. Women Make Film: A New Road Movie Through Cinema
  6. American Factory
  7. White Riot
  8. Woman
  9. Drama Girl
Films die dit jaar in de Nederlandse bioscopen draaiden

De grens tussen bioscoop en thuisbioscoop vervaagde in 2020. Meerdere films die in de bioscoop draaiden zag ik deels vanaf de bank dankzij onder anderen MUBI, Picl.nl en Vitamine Cineville. Sommige titels waren speciaal voor televisie gemaakt, voor Netflix (I’m Thinking Of Ending Things) en de BBC (de serie Small Axe van Steve McQueen). Hieronder vind je vijftien films (inclusief festivaltitels) die zijn bijgebleven. The Souvenir en Uncut Gems ontbreken in deze lijst omdat die films al in het jaaroverzicht van 2019 zijn genoemd.

15. Öndög

Ik vroeg me halverwege het jaar af of ik nog de behoefte had om terug te keren naar een filmzaal. Die twijfel verdween toen de bioscopen tijdelijk hun deuren weer openden, ik met enige aarzeling een kaartje reserveerde en vanaf de voorste rij terugkeerde in een wereld zonder muren. Öndög bood mij een weids uitzicht op de Mongoolse steppe. Het landschap in die film zou thuis nooit zoveel indruk hebben gemaakt. We hebben film nodig, al was het maar om weer zicht te hebben op de horizon.

14. Tommaso

Willem Dafoe schitterde het afgelopen decennium meermaals in een jaarlijstfilm, met The Florida Project als een van de hoogtepunten. In 2020 zagen we de acteur uitgebreid archaïsch schmieren in arthouse horrorfilm The Lighthouse. Zijn mooiste rol vond ik dit jaar die van kunstenaar en expat Tommaso in de gelijknamige film van Abel Ferrara. Dafoe is wederom Ferrara’s alter ego en soms dreigt de film te veel in diens gerimpelde navel te staren. Tommaso is een gekwelde Amerikaanse kunstenaar in Italië. Hij heeft een relatie met een veel te jonge vrouw en samen hebben ze een driejarige dochter (gespeeld door Ferrara’s eigen dochter Anna). Tommaso kampt met frustraties over zijn ouderdom en worstelt met een verslavingsdrang, wat onder meer leidt tot openhartige bekentenissen tijdens AA-sessies. Defoe is zo goed dat ik niet met zekerheid durf te zeggen of hij acteert of zichzelf volledig bloot geeft. Tommaso maakt een geïmproviseerde indruk en lijkt daardoor soms op een documentaire. Het gebrek aan verhaallijn biedt ruimte voor onverwachte zijpaden, zoals de confrontatie met een luidruchtige zwerver die heel anders uitpakt dan ik had verwacht.

13. Bacurau 12. Undine 11. Mank 10. Never Rarely Sometimes Always 9. Kom Hier Dat Ik U Kus

De beste Nederlandse film van 2020 komt uit België. Mona (Tanya Zabarylo) laat zich wegcijferen en incasseert zwijgend mentale klappen die worden uitgedeeld door veel te grote ego’s. De boekverfilming heeft veel sterke bijrollen, onder meer van Wine Dierickx. Slechte stiefmoeder Marie had een sprookjescliché kunnen zijn, maar Dierickx speelt haar als gekwelde ziel en niet als monster. Marie is vooral slachtoffer van zichzelf.

8. Beanpole 7. A Hidden Life

To The Wonder (2012), Knight Of Cups (2015) en Song To Song (2017) vond ik niet om door te komen, terwijl ik toch groot fan ben van Terrence Malicks eerdere werk. Ik voelde geen enkele binding met de hoofdpersonages. Met A Hidden Life keerde Malick terug naar het verleden (de Tweede Wereldoorlog) en sneed hij thema’s aan (hoe overleef je een oorlog als je gewetensvol wilt blijven) die groter en relevanter waren dan de luxeproblemen in de vorige drie films.

6. Shirley

Elisabeth Moss heeft samen met regisseur Alex Ross Perry de grenzen van de waanzin opgezocht in de films Queen Of Earth (2015) en Her Smell (2018). Dit jaar liet de actrice onder regie van Josephine Decker in Shirley zien wat een voedingsbodem voor waanzin kan zijn in haar rol als getalenteerde horrorschrijfster die leeft in de schaduw van een dominante man (Michael Stuhlbarg). Tegenover het geestelijke geweld in Shirly staat het fysieke geweld in de effectieve horrorfilm The Invisible Man (2020). De aanvallen van de onzichtbare ex-vriend van Moss’ personage Cecilia zou je kunnen beschouwen als de angst die nooit echt weggaat bij een slachtoffer van huiselijk geweld, zelfs als de relatie tot het verleden behoort.

5. The Assistant 4. Lovers Rock

Steve McQueen leverde voor de BBC vijf films af in de serie Small Axe. Tweede film Lovers Rock maakt ons deelgenoot van een Londens huisfeest in de jaren tachtig. We zijn weer dicht bij elkaar en mogen voor even de anderhalve meter afstand vergeten. Vrouwen dansen direct na binnenkomst, de mannen wachten af langs de zijlijn. Soul en heel veel reggae laat de muren trillen. McQueen zet regelmatig de tijd stil in zijn films (zie ook de rollende pannendeksel na alweer een politie-inval in Mangrove) en doet dat in Lovers Rock door de muziek (Silly Games van Janet Kay) uit te zetten en de mensen in de kamer door te laten zingen. Ze willen dat het liedje nooit meer stopt. De DJ moet van de dansers bij de laatste plaat van zijn set de naald meerdere keren terugzetten op de eerste groef, want het feest mag nooit meer stoppen. Dit zijn avonden die zo lang mogelijk moeten duren, want morgen is alles voorgoed voorbij.

De dansers weten dat hun collectieve geluksgevoel waarschijnlijk nooit meer terug zal keren, in ieder geval niet meer zo intens. Ik heb vergelijkbare avonden meegemaakt in Amsterdam, in garagerockcafé De Diepte, bij een jongehondenband in de hoek van het restaurant van OT301 of tijdens een concert van The Ex in de krappe ruimte van café De Ruimte. Andere muziek, zelfde sensatie.

3. I’m Thinking Of Ending Things

Charlie Kaufman creëerde een doolhof waarin we samen met het hoofdpersonage (Jessie Buckley) mochten dwalen door herinneringen en (dag)dromen van een ander.

2. First Cow

First Cow is een soort best of Kelly Reichardt. De film opent met een jonge vrouw en haar hond (Wendy and Lucy) en volgt twee mannen in de natuur (Old Joy) terwijl ze hun plek proberen te vinden in het Amerika van de negentiende eeuw (Meek’s Cutoff). Reichardts film gaat over vriendschap en samenwerking tussen mensen met een verschillende achtergrond, de Amerikaanse droom en de kloof tussen the haves and have nots. Het lome tempo past goed bij de tijd waarin de film zich afspeelt. Ook de terugkerende spanning is heerlijk onthaast.

1. Babyteeth

Films die net buiten de boot vielen: Buoyancy, Corpus Christi, The Nest, A White, White Day en The Wild Goose Lake.

Muziek (alfabetische momentopname)

In 2020 kocht ik nauwelijks nieuwe platen. De krappe ruimtes tussen de platenbakken in Concerto vind ik onder normale omstandigheden al niet prettig, laat staan met een op de loer liggend besmettelijk virus als mogelijke ongewenste bezoeker. Platen online bestellen heeft niet de charme van een winkelbezoek waarbij je tijdens het doornemen van het aanbod vaak nieuwe muziek ontdekt of een tweedehands lp toevallig tegenkomt.

Dit jaar heb ik voornamelijk platen gedraaid die thuis al enige decennia onaangeroerd in de kast staan. Ik had vanwege afnemend werk genoeg tijd voor het maken van compilaties van 7 inch singles en kwam tijdens het digitaliseren platen tegen die ik was vergeten, waarvan ik niet eens wist dat ik ze had en platen die ik opnieuw voor het eerst hoorde. Met het verstrijken van alweer een jaar neemt onvermijdelijk de nostalgie toe en dus deed ik ook voor het eerst sinds tijden een greep uit de kleine stapel jeugdzondes (ik zal geen titels noemen).

Mijn grootste aankoop was geen nieuwe muziek, maar de verzamelbox Pilots Of The Purple Twilight: Virgin Recordings 1980-83 van Tangerine Dream. Mijn favoriete nieuwe platen werden gemaakt door oudgedienden zoals Ian MacKaye van Fugazi met Coriky, Stephen Mallinder (ex-Cabaret Voltaire) met Wrangler en G.W. Sok en Lukas Simonis met Zoikle. Het nieuwe album van Cabaret Voltaire klinkt als de ontdekking van een verloren gewaande plaat uit midden jaren tachtig. De Amerikaanse band Hum bracht me met hapklare metalbrokken terug naar de glorietijd van de shoegazers.

De nieuwe platen van Anna von Hausswolff en Sarah Davachi reken ik ook tot nostalgie omdat deze muzikanten het kerkorgel als (basis)instrument hebben gekozen. Het kerkorgel is waarschijnlijk het eerste instrument dat ik bewust heb gehoord, want mijn vader is kerkorganist in ruste. Ik heb me tijdens mijn jeugd meer dan eens tussen de orgelpijpen opgesloten terwijl mijn vader gezangen en psalmen oefende. De uitgerekte, desolate en ijle noten op de platen van Von Hausswolff en Davachi passen goed bij het gevoel van isolatie dat de crisis van 2020 teweegbracht en het idee dat er maar geen einde aan leek te komen.

Lockdown Filmquiz #6

do, 12/24/2020 - 20:00

Lockdown Filmquiz #6 is een stemmige muzikale kerstkaart geworden. Ga er meteen mee aan de slag of kies een geschikt moment uit tussen het wegspoelen van de kerstkransjes en het verorberen van de stoofperen.

Deze quiz is iets korter dan de editie van vorige week, maar er komen wel meer fragmenten in voor. Raad de twintig filmtitels en stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. Elk goed antwoord levert 1 punt op. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. Je mag helemaal zelf weten hoe je de quiz oplost. De deadline is zondag 27 december, 23.59 uur.

Speel de onderstaande video af en test je (kerst)filmkennis!

Lockdown Filmquiz #5

do, 12/17/2020 - 19:59

Nederland zit weer voor het overgrote deel op slot. Net als tijdens de eerste lockdown is dat een aanleiding voor verstrooiing en vermaak in de vorm van een filmquiz. Lockdown Filmquiz #5 is een so(m)bere aflevering, geheel overeenstemmend met de tijd waarin we leven. Bekijk de spelregels en doe mee!

In Lockdown Filmquiz #5 komen binnen 2 minuten en 37 seconden vijftien genummerde filmfragmenten voorbij. Raad de filmtitels en stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. Elk goed antwoord levert 1 punt op. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, enzovoort. De deadline is zondag 20 december, 23.59 uur.

Klik op onderstaande video, zet bij instellingen de beeldkwaliteit op 720 en speel de quiz. Veel succes!

Eyewitness (John Hough, 1970)

ma, 12/07/2020 - 10:31

Volgens de begintitels van Britse actiefilm Eyewitness is Van der Graaf Generator verantwoordelijk voor een deel van de filmmuziek. Dat is goed nieuws voor liefhebbers van prog-rock, maar het is de vraag of de band ook daadwerkelijk op de soundtrack is te horen.

Regisseur John Hough (Londen, 1941) houdt van actie. Zijn eerste regieklus was een aflevering van de populaire spionageserie The Avengers. Zijn oeuvre bevat ook horrorfilms en een Disney-productie, maar hij was vooral gespecialiseerd in het maken van actiefilms. Een van zijn spectaculaire bijdragen aan het genre is de achtervolgingsscène met laag vliegende helikopter in de Amerikaanse B-film Dirty Mary Crazy Larry (1974). Ook Houghs speelfilmdebuut Eyewitness moet het van de actie hebben. Dialogen interesseerden hem veel minder en dat is te merken.

Susan George en Mark Lester in Eyewitness

Eyewitness speelt zich af op een eiland dat pas op de aftiteling geïdentificeerd wordt als Malta. Tiener Ziggy (Mark Lester uit de musicalfilm Oliver!) speelt graag rondom de vuurtoren van zijn grootvader (Lionel Jeffries). Hij waant zich in zijn eentje de hoofdrolspeler in wilde verhalen over oorlogshandelingen en andere avontuurlijke situaties. De jongen gaat met zijn oudere zus Pippa (Susan George) mee naar de havenstad om getuige te zijn van de officiële verwelkoming van een Afrikaans staatshoofd. Ziggy loopt weg van het toegestroomde publiek en zoekt een beter uitzicht in het dichtstbijzijnde gebouw. Vanuit dat gebouw schiet een scherpschutter op de wagen van het staatshoofd. Ziggy staat oog in oog met de schutter en weet uit zijn dodelijke handen te blijven. De kleine fantast heeft moeite zijn familie te overtuigen dat zijn leven in gevaar is.

John Hough maakt volop gebruik van de exotische mediterrane locatie. In de eerste achtervolging wordt Ziggy achternagezeten door twee mannen op een motorfiets. De jongen rent langs de monumenten en over de eeuwenoude trappen van Valletta en verstopt zich in een buitenlift die later plaats zou maken voor de modernere Barrakka Lift. De camera zoekt opgewonden en gejaagd naar de meest interessante posities voor het vastleggen van de actie met vaak veel voorgrond om overheen of onderdoor te filmen. Groothoeklenzen vervormen de blik wanneer we gebeurtenissen vanuit het perspectief van slachtoffers en daders zien. Gezichten vervormen soms tot groteske proporties. Het zijn cameratechnieken die je eerder verwacht bij de Italiaanse gialli van Dario Argento.

John Allison in Eyewitness

Volgens acteur Mark Lester, in een interview op de recente Blu-ray van het Britse label Network, stak John Hough meer tijd in de actiescènes dan in het vastleggen van dialogen. Het acteerwerk is dientengevolge van mindere kwaliteit dan het stuntwerk. Vooral Lionel Jeffries had beteugeld mogen worden. De veteraan speelt alsof hij de burgemeester is van Sesamstraat; met overdreven dictie en een wel heel erg beweeglijk snor. Jeffries personage is een conservatieve gepensioneerde beroepsmilitair. Hij nuttigt het avondmaal in uniform en is onbeschaamd homofoob. Susan George probeert nog iets te maken van de onvermijdelijke en daardoor voorspelbare amoureuze scènes met toevallige passant Tom Jones (een heel erg blonde Tony Bonner) die meermaals moet uitleggen dat hij geen zanger is.

De filmmuziek is een verhaal apart. Amerikaanse producer Irving Allen vroeg rockjournalist en latere filmregisseur Jonathan Demme om in Londen lokale bands te vinden voor muziek op de soundtrack. Demmes keuze viel op psychedelische band Fairfield Parlour (tot dan toe beter bekend onder de naam Kaleidoscope) en de progressieve rockband Van der Graaf Generator. De namen van beide bands komen in de begintitels voorbij, terwijl de hippie-achtige titelsong van Fairfield Parlour is te horen. Het was de bedoeling dat ze ieder ongeveer evenveel muziek zouden leveren. Because of the style of our music we were asked tot do the violent bits. I couldn’t really imagine us doing a love theme, aldus bandoprichter Peter Hammill in het muziekblad Disc (4 april 1970).

Op de nieuwe Britse Blu-ray kun je de muziek afspelen geïsoleerd van de rest van de soundtrack. Fairfield Parlour vertegenwoordigt de onschuldige kinderwereld. Veel van de wilde achtervolgingen worden ondersteund door de orkestrale muziek van componist David Whitaker. Als de handlanger (John Allison) van de sluipmoordenaar arriveert is het de beurt aan dreigende muziek en mag Van der Graaf Generator tevoorschijn komen met een jankende mellotron, nerveuze percussie, dissonante gitaarakkoorden, getimmer op de allerlaagste pianotoetsen en een mondharp. Maar is dit wel Van der Graaf Generator? Volgens een bron op Wikipedia werd de muziek van band uiteindelijk afgekeurd omdat het te sinister klonk. De huidige spannend bedoelde muzikale begeleiding klinkt als ter plekke bedachte invallen en lijkt niet ontsproten aan de breinen van leden uit een stevige prog-rockband. Wat ook opvalt is het ontbreken van de saxofoon van vast bandlid David Jackson.

De filmmuziek van Van der Graaf Generator is nooit op plaat uitgebracht. Het is daarom onmogelijk te verifiëren of de gebruikte muziek daadwerkelijk door de Britse band is gemaakt. Op het album Pawn Hearts (1971) wordt slechts in enkele songtitels verwezen naar Eyewitness. Muzikale sporen zijn uitgewist. Alleen de officiële trailer lijkt de originele muziek te bevatten. Als je in bovenstaande video heel geconcentreerd luistert vanaf 0:28 tot en met 1:22 kun je diep in de mix progressieve rock ontwaren, met een prominente rol voor de saxofoon.

Tonsler Park (Kevin Jerome Everson, 2017)

vr, 11/27/2020 - 17:31

Tonsler Park is een van de films op een onlangs uitgebrachte Blu-ray met een selectie uit het werk van kunstenaar, fotograaf en filmmaker Kevin Jerome Everson (1965). De documentaire volgt een dag op een stemlokaal in Virginia.

Kevin Jerome Everson filmt het alledaagse leven in Afro-Amerikaanse gemeenschappen verspreid over de Verenigde Staten. Zijn documentaires zijn experimenteel; zonder toelichting of bijgaand commentaar. De kijker moet zelf op zoek naar rode draden en centrale thema’s. In twee eerdere lange films die ik zag, Spicebush (2005) en The Island Of St. Matthews (2013), wisselt Everson verschillende film- en videoformaten af om licht te werpen op onder meer onderwijs en het leven na tegenspoed. Bewoners nabij de Tombigbee River in Mississippi vertellen in The Island Of St. Matthews over de grote overstroming van 1973. Velen van hen hebben daarbij persoonlijke bezittingen verloren zoals familiefoto’s. Er is niets tastbaars overgebleven van hun familiegeschiedenis. Wat rest zijn de verhalen. De film laat mensen zien die hun gemeenschap weer hebben opgebouwd en nu beter zijn voorbereid op eventuele toekomstige overstromingen.

Tonsler Park is ook met een optimistische instelling gemaakt. In de film zijn we getuige van een democratie in volle bedrijvigheid. Everson observeert de verkiezingsdag van november 2016 met behulp van een 16mm camera en zwart-witfilm. Hij focust zich op de Afro-Amerikaanse vrijwilligers die ervoor zorgen dat de dag gestroomlijnd verloopt. De camera richt zich vrijwel volledig op hun gezichten. Bijna elk gezicht blijft net zolang in beeld tot de filmspoel gewisseld moet worden. Regelmatig verdwijnen de gefilmde mensen achter ruggen van kiezers die zich bij de balie melden. Het geluid loopt niet synchroon; soms hoor je de camera pas ratelen terwijl we al een tijdje naar een nieuwe filmstrook kijken. Door de drukte is er toch niets te verstaan wat gezegd wordt.

Tonsler Park toont de toewijding van de trotse vrijwilligers, hun concentratie, hun oprechte interesse in anderen en ook het plezier dat een lange dag op het stemlokaal met zich meebrengt. Ze weten wat er op het spel staat en maken gebruik van alle rechten die ze sinds 1964 hebben. De kijker kent de uitkomst van deze verkiezingsdag en weet dat democratie in de VS anno 2020 niet meer zo vanzelfsprekend is als het in november 2016 was. De gefilmde mensen kunnen niet vermoeden dat hun land vier jaar lang geterroriseerd zal worden door een sociopaat met een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Ze kunnen ook niet weten welke rol hun stad tijdens diens bewind gaat spelen. Pas laat in de film wordt duidelijk waar de film is opgenomen. Met een schok las ik de naam op het textielkoord van een naambadge. Het stemlokaal bevindt zich in Charlottesville.

Tonsler Park werkt waarschijnlijk beter in een bioscoop of als installatie in een museum. De documentaire vergt thuis vanaf de bank gezien een geduldige houding. De shots zijn lang en statisch. Een enkele keer wordt vanuit de hand gefilmd. Ik had in eerste instantie moeite om me te concentreren, maar raakte gaandeweg toch gefascineerd door expressieve gezichten van de getoonde mensen. Everson biedt bewust heel veel ruimte om toeschouwers aan te zetten tot eigen gedachten en conclusies.

How You Live Your Story: Selected Works by Kevin Jerome Everson is sinds deze maand als regiovrije, dubbele Blu-ray verkrijgbaar via Britse import.

The Assistant (Kitty Green, 2020)

zo, 11/15/2020 - 10:42

Actrice Julia Garner zal in Nederland vooral bekend zijn als Ruth in de misdaadserie Ozark. Ze wordt vanwege haar opvallende uiterlijk vaak gecast in de rol van buitenstaander, alleen of in groepsverband. Garner heeft meerdere hoofdrollen op haar naam staan, maar is in die hoedanigheid nooit eerder in de Nederlandse bioscopen te zien geweest. Deze herfst is het eindelijk zover in het smeulende #MeToo-drama The Assistant.

Julia Garner (New York, 1994) was zeventien toen ze haar speelfilmdebuut maakte met een bijrol in Martha Marcy May Marlene (Sean Durkin, 2011). Een jaar later had de actrice haar eerste hoofdrol in het bescheiden drama Electrick Children (Rebecca Thomas, 2012). Net als in haar debuut, en later in de miniserie Waco (2018), verblijft haar personage in een religieuze splintergroep, ver verwijderd van het gejaagde moderne leven. Rachel loopt weg bij haar familie na het stiekem beluisteren van een liedje op cassette. Ze is ervan overtuigd dat ze door het liedje is bezwangerd en gaat op zoek naar de vader van het kind dat ze in haar buik voelt. De engelachtige Rachel lijkt op het eerste oog een weerloze tiener; je vreest voor de mogelijke gevaren die ze allemaal gaat tegenkomen in de grote stad. Achter het frêle voorkomen gaat echter een krachtige doorzetter schuil. Rachel zal niet stoppen voordat ze heeft gevonden wat ze zoekt.

De tegenstrijdige combinatie van een kwetsbaar voorkomen en een vechtersmentaliteit komt het best tot zijn recht in de televisieserie Ozark (2017- ). Julia Garners personage Ruth Langmore laat vanaf haar eerste verschijning direct weten dat er niet met haar valt te spotten. De kleine Ruth is fysiek niet opgewassen tegen het kwaad dat Marty Byrde (Jason Bateman) vanuit Chicago meebrengt naar de Ozarks in Missouri, maar ze bezit wel voldoende strategische kwaliteiten om de criminele intenties van de zakenman te doorzien. Byrde heeft bewust gekozen voor een corrupt leven om rijker te worden. Ruth wordt uit noodzaak medeplichtig, want er is voor haar geen alternatief om het hoofd boven water te houden. Ze zal echter nooit haar ziel verkopen en daarmee is ze het morele anker in Ozark. De serie kan niet zonder haar.

Julia Garner in The Assistant

Je kunt bijna niet hogerop komen zonder een pact met de duivel te sluiten, merkt jonge assistente Jane in The Assistant. Ze is onlangs aangenomen bij een film- en televisieproductiebedrijf en verzorgt als stille kracht al het noodzakelijke regelwerk op kantoor. Het is een ondankbare taak met lange werkdagen en zonder tijd voor het onderhouden van sociale contacten. Jane zal niet snel klagen, want ze beschouwt haar huidige positie als springplank naar de gedroomde baan als producer. Jane ontgaat niets tijdens de vele uren die ze op kantoor doorbrengt. Ze begint steeds meer vraagtekens te zetten bij de houding van haar baas ten opzichte van gretige jonge actrices. Jane heeft dezelfde impuls om het gevecht aan te gaan zoals Ruth in Ozark, maar ze mist Ruths brutaliteit.

We krijgen alleen te zien wat Jane ziet en moeten dus net als zij stapsgewijs conclusies trekken uit de flarden gesprekken die om haar heen zijn op te vangen. Jane neemt een geïsoleerde positie in op kantoor. Ze heeft geen tijd voor een borrel met collega’s, want er is altijd een nieuw of herzien script dat meerdere keren gekopieerd moet worden. Zeer waarschijnlijk weten alle vaste medewerkers wat de baas buiten hun zicht uitspookt. Het onderwerp blijft onbesproken uit angst voor baanverlies. Iedereen verstopt zich buiten kantoortijd liever achter de mobiele telefoon.

Julia Garner en Matthew Macfadyen in The Assistant

The Assistant behandelt hetzelfde thema als Bombshell (Jay Roach, 2019), maar laat muziek, glamour en karikaturen achterwege. In plaats van helder verlichte studioruimtes speelt The Assistant zich af in krappe kantoorkamers. Kleuren zijn zacht en het licht lijkt door stof gefilterd. De onzichtbare baas van Jane is een monster zonder gezicht. Misstanden blijven buiten beeld alsof ze niet bestaan. Het kalme vertelritme geeft de kijker alle gelegenheid om de vergiftigde werksfeer te ervaren. Garner maakt ons deelgenoot van Jane’s zorgen zonder veel woorden te verspillen. Net als het hoofdpersonage in Never Rarely Sometimes Always (2020) komt ze pas los in een gesprek dat zo goed is geschreven en geacteerd dat het niet uitmaakt dat we slechts twee acteurs tussen vier muren tegenover elkaar zien zitten met een kantoorbureau tussen hen in. Veel meer heb je niet nodig om de machinaties bloot te leggen die aan de basis liggen van grensoverschrijdend gedrag.

The Assistant draait vanaf 19 november in de bioscoop.