Feed-aggregator

The Killing Of Two Lovers (Robert Machoian, 2020)

Over alles behalve design - ma, 05/24/2021 - 14:39

The Killing Of Two Lovers is een kleine film over de gevolgen van een huwelijkscrisis in een Amerikaans gehucht. De film maakte vorig jaar indruk tijdens het Sundance Film Festival en draait vanaf 27 mei in Nederland.

The Killing Of Two Lovers laat meteen in de eerste scène zien hoeveel op het spel staat voor de hoofdpersonages. Een man richt een pistool op een slapende vrouw. Hij is geen overvaller, maar de echtgenoot. Het gaat duidelijk niet goed met David (Clayne Crawford). Hij leeft onder constante druk sinds hij gescheiden woont van zijn vrouw Nikki (Sepideh Moafi) en hun vier kinderen. David verblijft tijdelijk in het ouderlijk huis bij zijn zieke vader, hopend dat de breuk met Nikki uiteindelijk gelijmd zal worden. Het echtpaar heeft afgesproken dat ze in deze periode andere mensen mogen ontmoeten, maar de man kan zichzelf nauwelijks bedwingen na de komst van een nieuwe vriend in het leven van zijn vrouw. David woont nu op ruim honderd meter afstand van zijn gezin en volgt nauwgezet de stappen van Nikki, begeleid door de naargeestig schurende en wringende geluiden van sounddesigner Peter Albrechtsen.

De film bevindt zich in twee soorten ruimtes: de uitgestrekte vlaktes van een gehucht in Utah, dat bestaat uit slechts een paar straten, en krappe ruimtes, met name het interieur van de wagen waarmee David van het ene klusje naar het andere rijdt. In de lege vlaktes is David een eenzaam figuur. Buren groeten vriendelijk, maar hij heeft hier geen vrienden. De camera observeert tijdens deze scènes vaak een van veilige ruime afstand.

De intieme scènes in de wagen brengen ons dichter bij David. We zien hem samen met Nikki tijdens een date waarbij we merken dat er, ondanks hun conflicten, nog steeds chemie tussen de twee bestaat. De camera volgt ook een ritje van David met de kinderen, onbewogen filmend binnen de volgepropte cabine. Zonder woorden vertellen de beelden hoe benauwend het is om vader zijn. Het benauwende ouderschap wordt verbeeld binnen het smalle formaat 1.37:1. De spontaan acterende kinderen zitten vooraan in beeld, zodat vader een klein figuur wordt, verdrukt op de achtergrond. Vader zijn betekent dat de opvoeding van de kinderen voorop staat. Voor andere ambities, zoals de herstart van een muziekcarrière, is voorlopig geen plaats.

foto: Oscar Ignacio Jiminez

De acteerprestaties zijn over de gehele linie uitstekend, zowel van de veteranen als van de jeugdige nieuwkomers. De casting van acteur Chris Coy als Nikki’s nieuwe vriend Derek zorgt voor een onverwachte wending, zeker voor kijkers die Coy voornamelijk kennen als de kalme eigenaar van een homocafé in de HBO-serie The Deuce (2017-2019). Dereks kalmte is heel verraderlijk, zelfs tijdens het schijnbaar onschuldige eerste treffen tussen de twee rivalen bij een koffieapparaat in een winkel. De filmtitel en de openingsscène hebben de kijker vroeg in The Killing Of Two Lovers op scherp gezet. De ongemakkelijk aanvoelende spanning wordt voor de volle korte lengte van de film vastgehouden.

The Killing Of Two Lovers is on demand te zien via Picl en Vitamine Cineville en met een beetje geluk ook binnenkort weer op een groot scherm bij jou in de buurt.

8/10

I Start Counting! (David Greene, 1969)

Over alles behalve design - za, 05/01/2021 - 14:16

Vorige maand bracht het British Film Institute een Blu-ray uit met de gerestaureerde versie van I Start Counting! Het is een zeer welkome uitgave, want de Britse thriller was tot nu toe moeilijk te vinden. De soundtrack van Basil Kirchin, die een paar jaar geleden voor het eerst op vinyl uitkwam, was een nieuwsgierig makende introductie.

I Start Counting! kende ik heel lang alleen als de naam van een Brits elektronisch muziekduo, totdat in 2018 de soundtrack van Basil Kirchin op lp verscheen. Kirchin (1927-2005) werd begin deze eeuw herontdekt dankzij speur- en spitwerk van Jonny Trunk van het label Trunk Records. De heruitgaven van Trunk zorgden voor meer bekendheid en herwaardering. Kirchin heeft de late erkenning gelukkig nog mee mogen maken.

De componist en muzikant produceerde in de jaren zestig library music die te ver van conventionele paden afdwaalde om veel aan te verdienen. Basil Kirchin bracht in de jaren zeventig twee albums uit onder de titel Worlds Within Worlds. Op de uitgave uit 1971 vormen vervormde tapegeluiden de ondergrond voor vrije improvisaties door gitarist Derek Bailey en saxofonist Evan Parker. Het uitgestelde tweede album, dat pas in 1974 verscheen, is nog experimenteler, met industriële noise en angstaanjagende bewerkte stemmen van waarschijnlijk de autistische kinderen waar Kirchins vrouw voor zorgde in het tehuis waar ze werkte. Brian Eno schreef een aanprijzing op de hoes, maar diens naam was niet voldoende voor het aanwakkeren van commercieel succes.

Basil Kirchin leek voorbestemd tot een bestaan in de obscuriteit. Toch heeft zijn werk sporen achtergelaten in muziek van anderen. Steven Stapleton van Nurse With Wound is zeker beïnvloed en de Britse band Broadcast (onder meer bekend van de soundtrack voor Berberian Sound Studio) prees het werk van Kirchin in interviews. De meisjeszang van Lindsay Moore in het pastorale lied waar I Start Counting! mee opent, doet denken aan de kinderlijk klinkende stem van Broadcast-zangeres Trish Keenan (1968-2011).

Het openingslied wijkt sterk af van Kirchins eerder genoemde, ontoegankelijk experimenten. De muziek past goed bij de onschuld van het veertienjarige, vroom katholieke hoofdpersonage Wynne (Jenny Agutter). Ze is te veel aan het fantaseren over een romantische relatie met haar geliefde, oudere stiefbroer George (Bryan Marshall) om zich zorgen te maken over de seriemoordenaar die actief is in de omgeving van haar oude huis. Het vaderloze gezin – met naast moeder (Madge Ryan) nog een broer (Gregory Phillips) en grootvader (Billy Russell) – is verhuisd naar een moderne flat (Point Royal in Bracknell *). Wynne keert regelmatig terug naar wat is overgebleven van het huis waar ze is opgegroeid, soms alleen en regelmatig met schoolvriendin Corinne (Clare Sutcliffe). Als opnieuw het lijk van een meisje komt bovendrijven, ziet Wynne haar broer George als de mogelijke dader. Het idee van George als moordenaar heeft een verontrustend effect op haar nimmer afnemende verliefdheid.

Het thrillerelement van I Start Counting! houdt het verhaal spannend, maar is niet het belangrijkste bestanddeel. De film gaat vooral over hoe Wynne omgaat met haar toenemende seksuele bewustzijn. Als de camera tijdens de openingstitels meer dan anderhalve minuut lang door haar slaapkamer glijdt, zien we objecten die horen bij dat van een schoolmeisje. Een schooluniform rust uit op een bureaustoel. Een kleine pop zit op een klassenfoto. Op de grond liggen een opengeslagen geschiedenisboek en een schoolschrift met tekeningen in de marge. Naast de tikkende Popeye-wekker zit het konijn uit Alice’s Adventures in Wonderland. Het konijn staat voor de fantasiewereld waar Wynne nog in leeft. Het meisje komt onder de dekens vandaan en we zien dat ze bijna volwassen is. Kirchins muziek lijkt al met nostalgie terug te kijken naar een voorbije kindertijd.

Niet alleen interieurs zeggen iets over het hoofdpersonage. Regisseur David Greene kiest ook voor veelbetekenende buitenlocaties. Wynne wordt buiten vaak omringd door bouwterreinen en moderne architectuur als symbool voor het nieuwe volwassen leven dat onvermijdelijke zijn intrede zal doen. Het op instortende staande oude huis vertegenwoordigt een levensfase die op het punt staat te worden afgebroken. Het smetteloze wit van de kinderwereld, zoals te zien is in de slaapkamer, zal besmeurd raken, net zoals de witte trui die Wynne aan George heeft gegeven.

Jenny Agutter en Bryan Marshall in I Start Counting!

De film volgt het verhaal van Wynne consequent vanuit haar perspectief. Het meisje bespiedt de volwassen wereld met kinderlijke nieuwsgierigheid. De onbevangen wijze waarop actrice Jenny Agutter speelt tijdens haar confrontaties met tegenspeler Bryan Marshall, maken hun scènes ongemakkelijk. Wynne ziet elke aandacht aan voor een flirt, terwijl George geen enkele bijbedoeling heeft en vooral vaderlijk met het meisje wil omgaan. Hij heeft geen weet van Wynne’s gevoelens voor hem. Het meisje komt erachter dat ongemakken en tegenspoed niet zijn af te houden door eenvoudigweg hardop te tellen. De botsing tussen haar fantasieën met de werkelijkheid komt hard aan. Volwassen worden doet pijn.

De Blu-ray van BFI bevat onder meer uitgebreide interviews met scenarist Richard Harris (The Avengers, A Touch of Frost) en actrice Jenny Agutter (Walkabout, Logan’s Run, An American Werewolf In London). Jonny Trunk vertelt over het werk van Basil Kirchin en doet dat vanwege de pandemie noodgedwongen via Skype. Naast contextuele archiefbeelden uit de BFI-collectie bevat de schijf ook de korte jeugdfilm Danger On Dartmoor (David Eady, 1980), geschreven door Audrey Erskine Lindop, de auteur van het boek I Start Counting!.

* Het personage van Sean Connery in The Offence (1972) woont in dezelfde flat.

Imagine Film Festival: Hunted

Over alles behalve design - ma, 04/19/2021 - 20:41

Hunted opent met een nachtelijke vertelling bij brandend sprokkelhout in een donker bos. Een moeder vertelt haar zoontje over een mythe met wolven als redders in nood. De dieren beschermen een vrouw tegen de aanval van een groepje kruisvaarders. Moraal van het verhaal: mannen zijn gevaarlijker dan wolven. De mythe blijft vanzelfsprekend resoneren in de rest van de film. Hunted wordt gepresenteerd als modern sprookje en is een kruising tussen Roodkapje en Deliverance.

Roodkapje in Hunted (Vincent Paronnaud, 2020) is Française Ève (Lucie Debay). Ze werkt in het buitenland aan een bouwproject. Haar opdrachtgever is de eerste mannelijke bullebak in de film. ‘s Avonds blaast Ève stoom af in de enige nachtclub in de buurt. De dienstdoende DJ draait voornamelijk lompe New Beat. Ève wordt aan de bar lastiggevallen door nare man nummer twee. Hij wordt weggejaagd door The Guy (Arieh Worthalter). Zijn overdreven dansje eerder op de dansvloer belooft weinig goeds, maar Ève valt voor zijn charmes. Niet veel later zit ze met The Guy op de achterbank van zijn auto. Wanneer het simpele maatje (Ciaran O’Brien) van The Guy achter het stuur stapt, begint Ève zich pas zorgen te maken over de afloop van de ontmoeting.

Ève is tijdens het kat-en-muisspel waar de rest van de film uit bestaat niet alleen slachtoffer van mannelijke roofdieren, maar ook van een gemakzuchtig script en verkeerde beslissingen. Ze heeft van het ene op het andere moment zomaar geen mobiele telefoon meer en vraagt bij het afgelegen benzinestation aan de medewerker of hij een taxi wil bellen in plaats van het alarmnummer. Overdag loopt ze te dagdromen in de natuur, ondanks het gevaar dat daar nog lang niet is geweken. De film lijkt weinig interesse te hebben in het vrouwelijke hoofdpersonage en besteedt liever filmtijd aan het achtervolgende, stuntelende mannenduo.

Arieh Worthalter in Hunted

Met zijn goedverzorgde Charles Manson-uiterlijk speelt Arieh Worthalter een karikatuur van een mannelijk monster en karikaturen zijn meestal lachwekkend. De schmierende acteur irriteert meer dan dat hij angst aanjaagt. Betere films in het genre, zoals Alone (John Hyams, 2020) en Bumperkleef (Lodewijk Crijns, 2019), hebben de afgelopen tijd laten zien dat de beste boemannen schuilgaan achter gezichten van op het oog doodgewone mannen van wie je weinig kwaads vermoedt, totdat het tegendeel is bewezen.

Hunted heeft op visueel vlak zo zijn momenten, zoals de introductie van de blauwe verf tijdens het rennen tussen de bomen. Het bos blijkt minder verlaten dan de film eerder deed vermoeden.

Imagine Film Festival: Minor Premise + The Stylist

Over alles behalve design - zo, 04/18/2021 - 10:14

Tijdens de afgelopen online editie van het Imagine Film Festival draaiden twee films waarin realistische identiteitscrises de aanleiding zijn voor duistere taferelen. De hoofdpersonages in Minor Premise en The Stylist proberen elk op hun eigen manier een oplossing te vinden voor de verwarring in hun hoofd.

Neurowetenschapper Ethan (Sathya Sridharan) heeft in Minor Premise (Eric Schultz, 2020) tegenstrijdige gevoelens van wrok en verdriet na het overlijden van zijn vader Paul (Nikolas Kontomanolis). De wrok komt voort uit gebrek aan erkenning. Hij heeft een uitvinding van zijn vader omgezet in een revolutionair apparaat, maar krijgt geen recht op het patent. Het apparaat kan zowel herinneringen omzetten in beelden als het bewustzijn van mensen manipuleren. Ethan experimenteert op zichzelf in de kelder thuis en krijgt last van plotselinge black-outs. Zijn bewustzijn blijkt opgesplitst in tien losstaande identiteiten die geen weet hebben van elkaars bestaan en elkaar binnen een korte, vaststaande tijd opvolgen. Collega Alli (Paton Ashbrook) helpt hem om een oplossing te vinden voor de identiteitscrisis. Haast is geboden, want elke identiteit brandt na geruime tijd volledig op.

Paton Ashbrook in Minor Premise

De kelder van Ethan doet denken aan de werkplaats van Seth Brundle (Jeff Goldblum) in David Cronenbergs versie van The Fly. Zijn hulpvaardige Alli heet Veronica (Geena Davis). De transformatie van Seth is fysiek. Hij verandert na een foutje tijdens een transportatie-experiment langzaam in een reusachtig vlieg. De transformaties van Ethan spelen zich af in zijn brein. We zien dezelfde acteur, maar het personage verandert binnen een uur meermaals van karakter. De herinneringen aan zijn vader keren regelmatig terug, soms in zijn hoofd en soms als de ruwe opnamen die hij van zijn herinneringen heeft gemaakt. Het overlijden van vader was een schok. Het effect van die schok is een aanleiding voor psychische nood die in de film wordt verbeeld als een uit de hand gelopen wetenschappelijk experiment.

Minor Premise is een kleine productie die tijdens de coronacrisis in première ging en goed past in tijden van isolatie en verwarring. De meeste gebeurtenissen vinden met slechts enkele acteurs plaats in Ethans huis. Van de buitenwereld krijgen we nauwelijks iets mee. Sathya Sridharan mag uitgebreid de reikwijdte van zijn acteerkunst tonen. De gefragmenteerde montage voert de kijker mee in het versplinterde brein van Ethan door onder meer te putten uit de opgenomen herinneringen en CCTV-beelden. De wetenschappelijke theorieën die aan het verhaal ten grondslag liggen, staan de spanning niet in de weg. Zoals meestal in dit soort films vindt de uitleg plaats met hulp van een schoolbord. Een van de bijrollen is voor acteur Dana Ashbrook. Ik moest even opzoeken waarom zijn gezicht mij zo bekend voorkwam. Anderen zullen Ashbrook ondanks zijn grijs geworden haren waarschijnlijk meteen herkend hebben als Bobby Briggs uit Twin Peaks.

Najarra Townsend in The Stylist

Ethan heeft in Minor Premise last van te veel identiteiten. Haarstyliste Claire (Najarra Townsend) heeft in The Stylist (Jill Gevargizian, 2020) juist een gebrek aan identiteit. Enigst kind Claire is door het vroege overlijden van haar ouders vervreemd geraakt van de buitenwereld. Ze woont in haar eentje in een groot, spookachtig huis. Claire is een buitenstaander. Ze vindt geen aansluiting bij de mensen om haar heen en heeft een minderwaardigheidscomplex. Het maakt de vrouw sociaal onzichtbaar. Ze heet niet voor niets Claire, naar het Franse woord voor doorzichtig.

The Stylist gaat over identiteit als oppervlakte. Claire heeft geen zicht op wat er in andere mensen omgaat. Ze is niet in staat achter hun uiterlijk te kijken of hun handelingen juist te interpreteren. De vrouw denkt dat ze pas iemand is als ze gedrag en uiterlijke kenmerken van anderen kan imiteren. De lugubere openingsscène laat zien welke oplossing de haarstyliste heeft bedacht om zichzelf een identiteit aan te meten. Net als Ethan in Minor Premise bewaart ze haar geheim in de kelder. Claire probeert haar impulsen te beheersen door de kelder dicht te timmeren, maar die oplossing werkt averechts. Ze raakt geobsedeerd door vaste klant Olivia (een heerlijk onuitstaanbare Brea Grant) die een nieuw kapsel nodig heeft voor een aanstaande bruiloft. Claire ziet het contact met Olivia als het begin van een innige vriendschap.

De dagelijkse ongemakkelijke contacten van Claire zijn pijnlijker om te aanschouwen dan de bloederige scènes, want het realisme van haar ongemak is herkenbaarder dan de horror. The Stylist moet als genrefilm verder niet al te letterlijk worden genomen. Sommige kijkers konden niet geloven dat de politie niet in staat was Claire te vinden, zelfs met behoorlijk duidelijke CCTV-beelden tot hun beschikking. Het is binnen de film juist logisch dat de vrouw onder de radar blijft. De vrouw gaat zo onzichtbaar door het leven dat zelfs de politie haar niet kan vinden.

The Human Voice (Pedro Almodóvar, 2020)

Over alles behalve design - ma, 04/05/2021 - 16:53

De toneelmonoloog The Human Voice is sinds de eerste opvoering in 1930 vele malen opgevoerd en verfilmd. De meest recente versie is de vrije bewerking van Pedro Almodóvar met Tilda Swinton in de hoofdrol. Almodóvar laat het afscheidsdrama afspelen in een decor vol kunstobjecten, opvallend design en (kunst)boeken. Soms zit je meer in de boekenkasten te snuffelen dan te luisteren naar Swintons monoloog. Wat valt er zoal achter de actrice te ontdekken?

The Human Voice speelt zich volledig af in het huis van een naamloze vrouw (Tilda Swinton). Het enige uitstapje aan het begin van de korte film is een bezoek aan een doe-het-zelfzaak. De vrouw koopt een bijl en is daar niet van plan mee hout te gaan hakken. Thuis wachten de ingepakte reiskoffers van haar ex en een ongeruste hond. Als de telefoon een tweede keer gaat, volgt een monoloog uit het toneelstuk La Voix Humaine van Jean Cocteau tussen de vrouw en de man die haar gaat verlaten.

Almodóvars vrije verfilming is niet de eerste van Cocteau’s stuk. Alleen al de afgelopen jaren gingen twee filmmakers hem voor. Een jaar eerder werd een Canadese filmversie van Beau Han Bridge met actrice Shelby Satterthwaite uitgebracht. Rosamund Pike vertolkt de monoloog binnen 19 minuten in de korte film uit 2018 van Patrick Kennedy.

Het huis in Almodóvars The Human Voice is een decor zoals in het theater. Tilda Swinton bevindt zich regelmatig achter de façade, zodat we het huis zien alsof we naar de achterkant van een schilderij kijken. Een camerapositie van bovenaf geeft vanwege het ontbreken van een dak een mooi overzicht van de kamerindeling. Het extravagante interieur met designmeubels en -lampen past bij de extravagant vormgegeven films zoals we die gewend zijn van de Spaanse regisseur. Zou dit zijn ideale huis zijn?

Stilleven van Isabel Quintanilla (boven) en screenshot uit The Human Voice (onder)

Dit is overduidelijk het huis van een kunstliefhebber. Aan de muren hangen grote reproducties van beroemde schilderijen. Het grootste schilderij heeft een prominente plaats boven het bed in de slaapkamer: Venus en Cupido van Artemisia Gentileschi (zie screenshot bovenaan). Elders hangt werk van Giorgio de Chirico (Hector en Andromache), José de Madrazo Y Agudo (Alegoría de Invierno) en recentere schilderijen van Alberto Vargas (Memories Of Olive) en van Pedro Almodóvar Caballero zelf. Een close-up van de inhoud van een badkamerkastje lijkt op een stilleven van schilderes Isabel Quintanilla van wie ook werk in het huis terug te vinden is.

Andere inspiratiebronnen van Almodóvar staan of lagen in de verschillende kasten. Tilde Swinton maakt op een lage tafel in de woonkamer stapeltjes van boeken en films. Je hoeft weinig moeite te doen om twee boeken te spotten van Truman Capote (Breakfast At Tiffany’s en Music For Chameleons). Op de stapel liggen ook Too Much Happiness van Alice Munro, Tender Is The Night van F. Scott Fitzgerald en een Spaanse vertaling van Richard G. Sterns Other Men’s Daughters. Naast twee melodrama’s van Douglas Sirk (uitgegeven door het label Criterion) en Phantom Thread ligt ook een dvd van Kill Bill, waarschijnlijk als vooruitwijzing naar de wraak die de vrouw zal nemen op de man die haar heeft verlaten.

De kleine verzameling boeken is verspreid over meerdere kasten en kastjes. Literatuur is in de minderheid. Zouden de bewoners het verzameld werk van William Blake en de dikke roman A Little Life van Hanya Yanagihara ooit gelezen hebben? Of keken ze liever naar mooie plaatjes in de salontafelboeken? De meeste boeken gaan over kunstenaars, modeontwerpers en (mode)fotografen: Leonardo Da Vinci, Dennis Hopper (Photographs 1961-1967), Peter Lindbergh, ‘Warhol on Basquiat’, Dali, Helmut Newton en modeontwerper Martin Margiela. Er staan twee exemplaren van 100 Contemporary Brick Buildings als bakstenen naast elkaar in kast.

Tilda Swinton zit enige tijd tussen twee kasten met rechts achter zich een half verstopt stapeltje grote boeken. Twee boeken hebben een link met haar carrière. Mick Rocks biografie The Rise Of David Bowie verwijst naar haar vriendschap met de zanger. Swinton en Bowie acteren samen in de videoclip bij The Stars (Are Out Tonight). Op de Bowie-biografie liggen nog twee boeken. Alleen als je beeld stilzet, uitvergroot en lichter maakt, herken je de naam van Caravaggio op de kaft van het bovenste boek. Britse regisseur Derek Jarman bracht in 1986 een film uit over het leven van deze Italiaanse schilder. Swinton maakte in Caravaggio haar filmdebuut.

Uitgelichte details uit bovenstaand screenshot

Het enige filmboek dat ik in het decor kon ontwaren, is een biografie over Ingrid Bergman. De aanwezigheid van dat boek is geen toeval. De Zweedse actrice nam in 1966 onder regie van Ted Kotcheff haar versie van The Human Voice op als televisiefilm. Via de actrice is er nog een link met het toneelstuk van Cocteau. Bergman was in de jaren vijftig getrouwd met Italiaanse regisseur Roberto Rossellini. Rossellini moest wel eerst zijn relatie met actrice Anna Magnani beëindigen en zijn belofte breken om met haar de film Stromboli (1950) te maken. De laatste gezamenlijke film van Rossellini en Magnani was L’Amore (1948), een tweeluik met als eerste deel Una Voce Umana, de allereerste verfilming van The Human Voice. Magnani voert het hele telefoongesprek vanaf haar bed, soms zittend maar meestal liggend, zoals Venus in het eerder genoemde schilderij van Gentileschi. Net als in Almodóvars The Human Voice kijkt in Rossellini’s versie een hond angstvallig toe hoe het gesprek voor hem zal aflopen.

The Human Voice is te zien via Picl (tot 25 juli 2021) en Vitamine Cineville.

Turks Fruit en de kunst van product placement

Over alles behalve design - za, 03/20/2021 - 14:46

Turks Fruit kende ik tot voor kort alleen van de scènes waar ik toevallig tegenaan liep wanneer de film op televisie werd uitgezonden. Het verhaal lag in de vorm van puzzelstukken opgeslagen in mijn geheugen. Deze maand zag ik Turks Fruit voor het eerst in zijn geheel en zonder onderbreking. Ik werd niet door reclameblokken afgeleid, maar door opzichtige product placement.

Commerciële films worden gemaakt om producten te verkopen aan zoveel mogelijk mensen. Niet alleen de film zelf moet verkocht worden, maar vooral producten van de geldschieters. James Bond is een van de bekendste voorbeelden van een franchise waarbij sponsors in beeld komen door middel van product placement, van Pan Am in Dr. No (1962) tot de nieuwste Nokia in No Time To Die (2021?). Als de nieuwe Bond eindelijk in de bioscopen draait, zullen de meeste gepromote objecten verouderd zijn.

Sommige Nederlandse films kennen geen schaamte in het tonen van gesponsorde producten. Deze reclame-uitingen hebben niet of nauwelijks verband met de inhoud van het verhaal. Een van de ergste voorbeelden is Ik Ben Joep Meloen (Guus Verstraete Jr., 1981). Het script van de komedie met André van Duin lijkt geschreven rondom de producten van de geldschieters. Veel shots zijn gekaderd met de plaats van het product als voornaamste uitgangspunt. Continuïteitsfouten vallen daardoor extra in het oog. Het drankmerk waar Joeps hospita (Doris Van Caneghem) hem thuis mee dronken probeert te voeren, keert net zo zichtbaar terug in de scène waarin Joep met Willie (André van den Heuvel) in een café zit. Het maakt niet uit vanuit elke hoek wordt gefilmd, want de voorkant van het etiket op de fles is telkens, als door een wonder, naar de camera gericht.

Ik Ben Joep Meloen gaat nog een stap verder met product placement. Joep toont in het café een bankpas als bewijs dat hij genoeg geld heeft om Willie een betaalde opdracht te geven. Joep staat op en zingt de reclameslogan die bij de spaarrekening hoort.

Iets vergelijkbaars gebeurt op de bank in het kantoor van de muziekuitgever (Jerome Reehuis) van Euro Music. De uitgever beluistert muziek via een Sony Walkman. Joep roemt de kwaliteiten van het apparaat en houdt het omhoog voor een medium shot. Zijn vinger wijst aan in welke richting de ogen van de kijkers gericht moeten zijn.

Na reclame voor onder meer Chocomel, Marlboro, De Telegraaf, Burger King en andere producten die slecht zijn voor de gezondheid, volgt in de slotfase het beruchte Heinekenmoment. Joep en toekomstige vriendin Dorien (Corrie van Gorp) zitten aan elkaar vastgebonden in de kleedkamer van een theater. Joep weet zichzelf te bevrijden door de touwen stuk te snijden met de scherpe rand van een dop. De merknaam wordt in close-up in beeld gebracht. De bierbrouwer is redder in nood.

Stel je bovenstaand beeld voor op het immense doek van Tuschinksi 1 en je krijgt een idee hoe onontkoombaar deze ongegeneerde reclame-uiting in de bioscoop is geweest.

De Batavus in Turks Fruit

Het script van een boekverfilming kan niet vanuit producten geschreven worden. De makers van Turks Fruit (Paul Verhoeven, 1973) moesten andere manieren verzinnen om de sponsors tevreden te stellen. De gekozen oplossingen komen geforceerd over. Batavus was een van de geldschieters en dus zit tijdens de beroemde fietsscène door Amsterdam een shot van het fietsmerk zonder dat daar enige aanleiding voor is. Dat geldt ook voor de close-up van de pakjes Durex die Olga (Monique van de Ven) in het atelier van Eric (Rutger Hauer) op een stoel uitspreidt.

De dure auto van de Amerikaan met wie Olga het beeld uit rijdt, werd beschikbaar gesteld door Britsh Leyland Nederland. Olga’s ouders beheren een filiaal van de Zaanse winkelketen Wastora, indertijd een begrip in Nederland. Eric reist met de trein van Amsterdam naar Alkmaar om Olga in de winkel te ontmoeten. Opmerkelijk, want voor zover ik heb kunnen achterhalen had Alkmaar in 1973 nog geen Wastora.

De makers van Turks Fruit waren naar zich laat aanzien niet blij met de verplichte reclame in hun film. Ze hebben hun onvrede zichtbaar gemaakt door alle producten in een negatieve context te plaatsen of, zoals in het geval van de condooms, niet te laten gebruiken door hun personages. Eric zet zijn Batavus nooit op slot. In plaats daarvan smijt hij de fiets richting het fietsenrek of tegen een geparkeerde auto. Als hij fietst, is hij een gevaar op de weg. De medewerkers van Wastora zijn onsympathiek en lachen hun goeiige werkgever uit, in plaats van hem te helpen met de gevallen dozen. De blitse auto van Britsh Leyland neemt Olga mee naar een relatie die gedoemd is te mislukken. Eric gaat hevig over zijn nek in restaurant China Garden. In warenhuis de Bijenkorf valt Olga bewusteloos tegen de grond.

Je zult de sponsors niet hebben horen klagen, want negatieve reclame is ook reclame. De investering betaalde zich uit. Turks Fruit trok ruim 3,3 miljoen bezoekers en is daarmee nog steeds de succesvolste Nederlandse bioscoopfilm aller tijden.

Jumpin’ At The Boneyard (Jeff Stanzler, 1991)

Over alles behalve design - di, 03/09/2021 - 14:47

Tim Roth speelt een onvergetelijke rol in Quentin Tarantino’s doorbraakfilm Reservoir Dogs (1992). Het is niet de eerste keer dat de Britse acteur met een Amerikaans accent acteert. Hij had zich al een New Yorks accent aangeleerd voor de minder bekende Amerikaanse productie Jumpin’ At The Boneyard. Deze kleine film valt vooral op vanwege de casting.

Manny (Tim Roth) ligt aan het begin van Jumpin’ At The Boneyard nog te slapen wanneer bij hem overdag wordt ingebroken. Hij betrapt de inbrekers en ontdekt dat zijn jongere broer Dan (Alexis Arquette) hem probeert te beroven. Dan is jarenlang buiten beeld geweest vanwege een crackverslaving. Hij is samen met zijn vriendin Jeanette (Danitra Vance) een wanhopige strooptocht begonnen, op zoek naar geld voor het financieren van de verslaving. Manny is begrijpelijkerwijs woedend op Dan en geeft hem er verbaal en fysiek flink van langs. Als hij eindelijk tot bedaren komt, neemt hij zijn broer mee naar plekken in New York waar ze hun jeugd hebben doorgebracht. Manny hoopt dat de herinneringen zorgen voor een herstel van de band die hij ooit met Dan had. Misschien is Dan nog te redden.

Tim Roth speelt een actieve rol tegenover de passief spelende Alexis Arquette. Dan is vanwege zijn verslaving te zwak om Manny weerwoord te geven. Roth overheerst dusdanig in hun gezamenlijke eerste scènes dat zijn acteerstijl begint te irriteren. Pas als de broers door hun verleden beginnen te lopen, is er enige sprake van balans tussen de beide personages. Dat komt allereerst door de gebouwen waar het duo door wordt omringd. De vervallen oude buurt oogt troosteloos. Huizen wachten op de onvermijdelijke sloop. De meeste ramen zijn dichtgetimmerd. Slechts een paar buurtwinkels en een enkel café zijn open. De anders zo drukke Manny is er stil van. De mannen zijn nietige wezens tussen alle op instorten staande bouwwerken en die nietigheid zorgt voor een gelijkwaardigheid die in de openingsscènes ontbreekt.

Alexis Arquette en Tim Roth in Jumpin’ At The Boneyard

De acteurs hebben naast de architectuur ook tegenspelers nodig om de uit balans geraakte dynamiek tussen de twee broers te herstellen. Na een bezoek aan een eenvoudig buurtcafé, waar ze met argwaan worden aangestaard door de Afro-Amerikaanse stamgasten, gaan Manny en Dan naar hun oude buurtcentrum. De anders zo dominante Manny moet daar zijn meerdere erkennen in directeur Mr. Simpson, met kalme autoriteit gespeeld door Samuel L. Jackson. Jackson had al naam gemaakt in meerdere films, onder andere onder regie van Spike Lee, maar was in 1991 nog niet de Hollywoodberoemdheid die hij uiteindelijk zou worden. Mr. Simpsons medewerker Derek wordt gespeeld door Jeffrey Wright. Die acteur is tegenwoordig bij het grote publiek vooral bekend van de televisieserie Westworld. In 1991 bungelde zijn naam nog aan de onderste regionen van de rolbezetting. Jumpin’ At The Boneyard is een van de eerste speelfilms van Wright. Vier jaar later zou hij doorbreken als Jean Michel Basquiat in de biopic Basquiat (Julian Schnabel, 1996). In een van de andere bijrolletjes treffen we Luis Guzmán als klagende taxichauffeur.

Opvallende onbekende in de openingstitels is debuterend regisseur Jeff Stanzler. Pas vijftien jaar later verscheen zijn tweede en tot nu toe laatste lange film Sorry, Haters (2005), een post-9/11 drama met Robin Wright en Abdellatif Kechiche.

Alexis Arquette krijgt in één scène speelruimte om zonder tegenspelers en zonder woorden zijn personage uit te diepen en meer te laten zijn dan een junkiecliché. Hij geeft zich letterlijk bloot in de wasruimte van het buurtcentrum waar hij aarzelt bij de douchekraan. Het accepteren van de warme waterstraal is voor hem een immense stap. Als hij het verleden van zich af wil wassen, zal hij zelf de eerste stap moeten zetten. Vanaf die scène is het makkelijker om de mens achter de junkie te zien en verder te kijken dan Arquette’s pruik en nepgebit.

Jumpin’ At The Boneyard is als stream beschikbaar via Rarefilmm.com.

Lockdown Filmquiz #15 (finale)

Over alles behalve design - do, 03/04/2021 - 19:59

De lockdown is voorlopig nog niet voorbij, maar aan de Lockdown Filmquiz komt deze week wel een einde. Een quiz in elkaar zetten was een aangename bezigheid tijdens winterse weekenden. De lente nodigt uit om andere leuke dingen te ondernemen. Het wordt tijd om de vleugels uit te slaan.

Lockdown Filmquiz #15 bestaat uit 20 genummerde filmfragmenten die binnen 5 minuten aan je voorbijtrekken. Je hoeft alleen de filmtitel te raden. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 7 maart 2021, 23:59 uur.

Klik op de onderstaande video en kijk hoeveel films je herkent. Veel plezier en succes!

Rarefilmm: de vergeten uithoeken van de filmwereld

Over alles behalve design - wo, 03/03/2021 - 17:19

Na vele maanden noodgedwongen thuis films kijken, ben je misschien klaar met het aanbod van de bekende streamingdiensten. Hongerige filmveelvraten die trek hebben in minder voorspelbare films, kunnen onder meer uitwijken naar Rarefilmm.

Rarefilmm noemt zichzelf the cave of forgotten films. Het is een verrassende vergaarbak met films in diverse genres en uit verschillende uithoeken van de wereld. Je kunt er kennis maken met onder anderen Franse horror, Deense oorlogsdrama’s, Hongaarse fantasiefilms, Chinese komedies, zwijgende films, Pre-Code Hollywood, obscure film noir, vergeten televisiefilms uit de VS, subversieve films uit Japan en familiedrama’s uit Kameroen. Tussen de speelfilms staan ook experimentele en korte films.

Un 32 Août Sur Terre

Rarefilmm is een plek voor films die niet (meer) officieel worden uitgebracht, onvindbaar zijn bij officiële streamingdiensten en die niet op YouTube zijn geplaatst. Neem bijvoorbeeld het speelfilmdebuut uit 1998 van Denis Villeneuve. Zowel de dvd als Blu-ray van Un 32 Août Sur Terre zijn out of print en alleen voor idioot hoge bedragen tweedehands te koop. De film is op Rarefilmm ondertiteld en in HD beschikbaar. Soms heb je pech en is een film op verzoek van de rechthebbenden verwijderd, zoals The Valiant Ones (1975), een van de betere films uit het oeuvre van regisseur King Hu. Gelukkig wordt van Hu de laatste jaren steeds meer officieel heruitgegeven. The Valiant Ones zal vast spoedig in luxe uitgave op Blu-ray verkrijgbaar zijn.

Een geschatte 80% van het aanbod op Rarefilmm bestaat uit titels die voor mij totaal onbekend zijn. Het doorbladeren van alle pagina’s op de site is als graven naar een schat of zoeken naar goud. Je moet soms eerst langs een paar teleurstellende films, zoals de flauwe komedie Nice Girls Don’t Explode (1987) of de door ongepaste rockmuziek begeleide documentaire Imagining Ulysses (2004), voordat je tegen een juweeltje aanloopt.

Luger

Je treft op Rarefilmm ook Nederlandse films, van deugdelijk drama als Oscar-winnaar De Aanslag (1986) tot een komedie met André van Duin uit 1982. Sinds vorige maand kun je Theo van Goghs controversiële debuutfilm Luger (1982) bekijken. Deze gitzwarte neo noir maakte destijds in Nederland nogal wat negatieve reacties los bij publiek en filmcritici. Hoofdpersonage Chris Luger (filmdebuut van Thom Hoffman) is namelijk een fascistische psychopaat met een dubieuze kijk op vrouwen, dieren en het leven in het algemeen. De kijker bevindt zich in de spelonken van zijn verwarde duistere brein. Het in rauwe zwart-witbeelden vastgelegde Luger is een verre van aangename kijkervaring. De film is vanuit de onderbuik gemaakt en helaas nog steeds relevant in tijden waarin fascistoïde denkbeelden door mainstream media worden genormaliseerd. Van Gogh legt de lelijke kant van Nederland bloot. De ondertiteling leidt tijdens het kijken een enkele keer af, zeker wanneer Nederlandse begrippen zeer ruim in het Engels worden vertaald. Tijdschrift Vrij Nederland wordt in de vertaling Penthouse genoemd en Wassenaar heet Palm Springs.

Naast Luger zag ik op dezelfde avond de korte absurdistische Italiaanse film La Cabina (Bruno Bozzetto, 1973) en het muzikale drama Yesterday (Radoslaw Piwowarski, 1985). Laatstgenoemde Poolse film gaat, net als de Bulgaarse, Noorse en recente Britse Yesterday, over de invloed van The Beatles op het leven van jonge mensen. Yesterday speelt zich af tijdens de hoogtijdagen van Beatlemania en gebruikt in een scène archiefbeelden van The Beatles in Nederland. Het is een innemend verhaal over jeugdcultuur in een Oostblokland, waar jongeren zowel in botsing komen met de autoriteiten als met de katholieke kerk.

Yesterday

Rarefilmm is vorig jaar zeven maanden uit de lucht geweest. Eind december keerde de site terug en is Jon W., de man achter Rarefilmm, begonnen met het verversen van alle links. Het kan dus gebeuren dat bij sommige titels de stream nog niet werkt. Sommige films zijn Engels nagesynchroniseerd, maar dat wordt netjes vermeld bij de titel. Alleen al het urenlang scrollen door het aanbod is een aangename bezigheid.

Lockdown Filmquiz #14

Over alles behalve design - do, 02/25/2021 - 19:59

Volgende week plaats ik op deze site de allerlaatste aflevering van de Lockdown Filmquiz. Eigenlijk zou vandaag de laatste keer zijn, maar ik hield afgelopen weekend na het monteren van deze aflevering twintig ongebruikte fragmenten over, genoeg voor een extra quiz. De twee laatste quizzen vormen een tweeluik.

Lockdown Filmquiz #14 bestaat uit 21 filmfragmenten. Je hoeft deze keer alleen maar de filmtitels te raden. Elk goed antwoord levert 1 punt op. Stuur je antwoorden naar filmquiz2020@gmail.com. De deelnemer die als eerste de meeste juiste antwoorden mailt krijgt 10 bonuspunten. De tweede met de meeste juiste antwoorden krijgt er 9, et cetera. De deadline is zondag 28 februari 2021, 23:59 uur.

Doe de autogordels om, klik op onderstaande video en raad zoveel mogelijk films. Veel plezier en succes!

Abonneren op www.designrocks.nl aggregator